Aanmelden

Inzicht krijgen in fysieke belasting 

Vanuit de Arbowet wordt van werkgevers verwacht dat zij weten of er kans op fysieke belasting bestaat. Deze belasting kan dus bestaan uit verschillende componenten: werkhouding, tillen, dragen, duwen, trekken, staan en repeterende handelingen. 


Uitgangspunten bij fysieke belasting

Hoewel het daadwerkelijk meten van fysieke belasting vaak een ingewikkelde zaak is, bestaat er wel een aantal uitgangspunten om de blootstelling in grote lijnen te beoordelen. Onderstaand een aantal van deze uitgangspunten die kunnen helpen bij een eerste inschatting van fysieke belasting. 

Tillen

Uitgangspunt is een maximum tilgewicht van 23 kg per persoon. Dit tilgewicht gaat uit van een “ideale tilsituatie”. Dan moet de last recht voor het lichaam worden getild, op heuphoogte, bijna tegen het lichaam aan getild worden en gemakkelijk vast te houden zijn. In de praktijk is er vaak geen sprake van een “ideale tilsituatie”. 

Houd daarom rekening met de volgende aanvullende richtlijnen voor maximum tilgewichten: 

  • Tillen boven hoofdhoogte (175 cm): 4 kg; 
  • Tweehandig tillen van grond tot heuphoogte dicht bij het lichaam: 15 kg; 
  • Tweehandig tillen tussen knie- en borsthoogte: 12 kg; 
  • Tweehandig tillen van grond tot heuphoogte verder van het lichaam: 10 kg; 
  • Tweehandig tillen rond heuphoogte en 90° draaien: 8 kg; 
  • Tweehandig tillen grondheuphoogte ver van het lichaam plus draaiing rug: 6 kg; 
  • Zittend, knielend of gehurkt tillen: 10 kg; 
  • Eenhandig tillen in gunstige situatie: 17 kg; 
  • Wanneer tilgewichten hoger zijn, wordt gebruik gemaakt van tilhulpmiddelen of wordt met twee personen getild; 
  • Tillen met meer dan 2 personen zoveel mogelijk vermijden; 
  • Streef er naar om medewerkers niet vaker dan 12 keer per uur een gewicht van meer dan 12 kilo te laten tillen. 


Dragen 

  • Streef er naar om het verplaatsen van lasten over grotere afstand te vermijden; 
  • Dragen bij voorkeur met 2 handen met de last op borsthoogte; 
  • Beperk de te dragen last zoveel mogelijk tot 11 kg; 
  • Streef er naar om zoveel mogelijk in 1 vlak te dragen (geen trappen of hellingen); 
  • Dragen van een last met een frequentie boven de 10 keer per minuut (op basis van bovenstaande waarden) zoveel mogelijk voorkomen. 


Duwen en trekken 

De praktijkrichtlijn voor het duwen en trekken van karren, palletwagens, enzovoort met twee armen is 20 kg (eigenlijk ongeveer 200 Newton). Dit wil zeggen dat een kracht van ten hoogste 20 kg nodig is om het voorwerp in beweging te brengen. Voor het in beweging houden geldt een waarde van 18 kg. Deze waarden kunnen gemakkelijk gemeten worden met een veerunster. Wel is het belangrijk om periodiek na te gaan of de unster de juiste waarden aangeeft (kalibreren, vergelijken met een bekende waarde). 

Repeterende bewegingen (beeldschermwerk)

  • Maximaal 2 uur aaneengesloten verrichten van beeldschermwerk; 
  • Maximaal 6 uur beeldscherm per dag (dit geldt voor functies die voortdurend werken met het beeldscherm, zoals dataverwerkers of full time digital ontwerpers). 


Repeterende bewegingen (productie werkzaamheden) 

Zoveel mogelijk voorkomen dat medewerkers meer dan twee uur per dag, of meer dan een uur achter elkaar, werk uitvoeren met dezelfde of vergelijkbare arm- of handbewegingen. 

Werkhouding 

Overbelasting van het lichaam kan voorkomen worden door aan de onderstaande voorwaarden te denken: 

  • Werken in een gebogen houding van meer dan 60º; 
  • Staand werken langer dan 1 uur achtereen of meer dan 4 uur per dag; 
  • Langer dan twee uur per dag gebogen, gehurkt of geknield werken; 
  • Bij regelmatig reiken is de reikafstand maximaal 45 cm; 
  • De werkhoogte bij zittend en staand werk dient afgestemd te worden op de lichaamslengte van de medewerker


Uitvoeren van onderzoek 

Uitvoeren van onderzoek naar fysieke belasting is geen eenvoudige opgave. Er zijn verschillende (vaak) specialistische methoden die over het algemeen alleen een deel van de belasting in kaart kunnen brengen. Je hebt de keuze uit de volgende systemen:

  • Key Indicator Method of KIM; 
  • Manual Handling Assessment Charts of MAC (n.b. niet te verwarren met de MAC van Maximaal Aanvaardbare Concentratie in het kader van blootstelling aan gevaarlijke stiffen); 
  • Een meer bewerkelijke methode is de uit Amerika afkomstige NIOSH-methode, (National Institute for Occupational Safety and Health). 


De toepassing van de NIOSH-methode is op de website van het Arboportaal te vinden. De NIOSH methode vereist ten opzichte van de KIM en MAC meer kwantitatieve gegevens die veelal door meten bepaald moeten worden. Bij de KIM en MAC is een indeling in een bepaalde categorie op basis van observatie veelal voldoende. Aanbevolen wordt om eerst met KIM of MAC te beoordelen, waarna alleen in geval van twijfel of de wens naar nauwkeuriger risicoschatting de NIOSH methode wordt toegepast. 

In het ARBOcatalogusthema ‘Fysieke belasting’ kan je hier meer over lezen. 

Informatie uit het werkoverleg 

Het werkoverleg kan een belangrijke bron zijn van informatie over (vermeende) fysieke belasting. Door dit onderwerp regelmatig op de agenda te plaatsen kan deze informatie naar boven worden gebracht. Bij het plannen van werkoverleg is het goed om rekening te houden met de verschillende dienstverbanden (van enkele uren per week tot voltijds).


Terug bladeren Verder bladeren
[Terug] [Lees verder]