Aanmelden

Het maken en uitvoeren van keuzes 

Bij beperken of nog liever het voorkomen van fysieke belasting kunnen verschillende maatregelen worden genomen. Vaak zullen maatregelen al een plek hebben binnen bestaande werkwijzen. 

In de ARBOcatalogus Grafimedia worden een aantal oplossingen voor het verminderen van fysieke belasting en het verbeteren van werkomstandigheden aangedragen. Let daarbij natuurlijk op de arbeidshygiënische strategie. 


Primaire preventie: maatregelen aan de bron 

Bronaanpak vergt over het algemeen veel tijd en geld en zal ook niet overal mogelijk zijn. Maar mogelijkheden zijn er wel! Deze maatregelen liggen vooral aan de kant van techniek en de organisatie. Maatregelen aan de bron hebben over het algemeen een veel beter rendement dan oplossingen met betrekking tot training of gedrag. 

Maatregelen aan de bron: 

  • Zorgdragen voor een scherp inkoopbeleid, waarbij gelet wordt op het gewicht, vorm en grip van verpakkingseenheden; 
  • Het goed inrichten van de interne opslag en logistiek teneinde onnodige verplaatsingshandelingen te voorkomen; 
  • Beding bij de leverancier dat goederen die ingekocht worden afgeleverd worden op de plaats die het meest voor de hand ligt;
  • Om onnodig tillen te voorkomen: plaatsen van een zogenaamd “laaddock”, een laaden loslift en/of gebruik van een heftruck of palletsteekwagen; 
  • Automatisering of robotiseren van productie- en inpak-lijnen, om fysieke belasting te voorkomen of in ieder geval sterk te beperken. 

Organisatorische en technische maatregelen: 


  • Bij het vaststellen van een takenpakket is het belangrijk vooraf te inventariseren welke belastende elementen zich voordoen. Zo krijgt je een goed beeld van de belasting door het werk; 
  • Uitbreiden van de regelmogelijkheden die een werknemer heeft om het werk zelf in te delen en problemen op te lossen, door middel van inschakelen van hulp, de keuze voor een eigen werkmethode en werkvolgorde, bepalen van eigen werk- en rusttijden of zelfs de keuze om vanuit huis te kunnen werken. Dit is ook een belangrijk aspect bij Lean manufacturing, hét sturingsysteem dat bedrijven helpt significant efficiënter te gaan werken (tot wel 25% efficiencyverhoging met dezelfde machines en dezelfde mensen !); 
  • Inrichting van de werkplek: omdat een werkdag bestaat uit een aaneenschakeling van houdingen is het belangrijk om de omgeving van het werk zodanig in te richten dat de doorbloeding van spieren optimaal is en dat iedereen een zo gunstig mogelijke werkhouding aanneemt. De inzet van heftafels, hijs- en hefmiddelen of vacuümheffers zijn bekende voorbeelden; 
  • Repeterend werk voorkomen voldoende pauzes en afwisseling in het werk wordt gebracht; 
  • Zorg voor gladde vloeren (uiteraard niet spekglad) zonder te veel drempels, overgangen etc. om rollend materiaal (zoals palletsteekwagens) makkelijk te verplaatsen.

Secundaire preventie, omgaan met belasting 


De maatregelen in deze paragraaf hebben weinig invloed op de omvang van fysieke belasting, maar geven vooral aandachtpunten om op een goede en gezonde wijze met deze belasting om te gaan. We hebben de volgende mogelijkheden: 

Eigen fitheid en voeding: 

Net als in het “gewone” leven is iedereen primair verantwoordelijk voor zijn eigen gedrag. Verantwoordelijkheid voor de eigen balans (werk/prive), fitheid en voeding horen hier natuurlijk ook bij. Mogelijkheden hiervoor zijn onder andere: 

  • Sportieve activiteiten opnemen in de bedrijfscultuur door evenementen, sponsoring en het stellen van sportieve doelen of simpelweg het eigen woon-werkverkeer aanmoedigen door vergoedingen, omkleedruimte, douchemogelijkheid, enzovoort; 
  •  De lift beperkt toegankelijk maken; 
  • Sportkeuringen, fitnesstests en dergelijke aanbieden; 
  • Aanbieden (of in ieder geval promoten) van gezonde voeding in de kantine. 

Werktechniek: 


Onder werktechniek wordt verstaan de manier waarop de medewerker uiteindelijk de handelingen uitvoert. Om deze werktechniek te verbeteren kan voorlichting worden gegeven of kunnen trainingen worden aangeboden. Bij het geven van voorlichting zijn de punten uit hoofdstuk 1 van belang. 

Namelijk (samengevat): 

  • Bukken en tillen: til rustig, til de last zo dicht mogelijk bij het lichaam en til bijvoorbeeld niet boven schouderhoogte; 
  • Dragen: maak goed gebruik van de hulpmiddelen, werk bij zware klussen samen met een collega, gebruik werkhandschoenen voor een betere houvast, draag goede en stevige schoenen met stroeve zolen dragen; 
  • Duwen en trekken: duw in plaats van trek, werk altijd met twee handen in plaats van met één en draag handschoenen voor een betere grip; 
  • Werkhouding: goed voorbereiden van werkzaamheden en verander je werkhouding bijvoorbeeld.

Voorlichting aan medewerkers: 


Voor een succesvolle invoering van ergonomische maatregelen dienen de werknemers doordrongen te zijn van de noodzaak van deze reductiemaatregelen. Goede voorlichting over de gezondheidsrisico’s bij beeldschermwerk en fysieke belasting kan weerstand voorkomen of beperken. De onderstaande punten zijn van belang: 

  • Laat een werkplekdeskundige komen om een helder en begrijpbare instructie te geven over de instelling van de werkplek. 
  • Besteed extra aandacht en begeleiding aan bijzondere groepen, zoals jongeren, ouderen en zwangere vrouwen. 
  •  Zorg dat werknemers op de hoogte zijn van het gebruik van hulpmiddelen en persoonlijke beschermingsmiddelen. 
  • Maak werknemers bewust van de gevaren van machines en gevaarlijke stoffen in de directe omgeving, ook als ze van deze machines c.q. stoffen geen rechtstreeks gebruik maken. 
  • Maak werknemers bewust van de wijze waarop getild mag worden en de gevaren van verkeerd tillen en dragen. 
  • Leg de bestaande regelgeving uit en de te nemen maatregelen. 

Persoonlijke beschermingsmiddelen:


Aan het einde van de keten met maatregelen komen we uit bij persoonlijke beschermingsmiddelen. De belangrijkste middelen zijn: 

  • Kniebeschermers die eventueel geïntegreerd zijn in kleding; 
  • Knielmatten; 
  • Tilgordels; 
  • Handschoenen; 
  • Stevige, stroeve werkschoenen; 
  • Werkkleding. 


Dat je het maar weet: als werkgever moet je kunnen aantonen dat voorlichting en instructie heeft plaatsgevonden. Registreer wie welke voorlichting of instructie heeft ontvangen. Eenmalige voorlichting en instructie blijven niet ‘hangen’. Fris daarom regelmatig de kennis op. 


En besteed genoeg aandacht aan je bijzondere werknemers, die bijvoorbeeld te jong zijn om bepaalde arbeidsrisico’s goed in te schatten, of zwangere vrouwen die geen zwaar fysiek werk meer mogen doen. 

Tertiaire preventie, na de schade 

Als ondanks alle maatregelen toch schade is ontstaan dan zal zo snel mogelijk de omvang van deze schade vastgesteld moeten worden. Vaak zal dit in eerste instantie gebeuren door de Arbodienst of de eigen bedrijfsarts. In sommige gevallen kan het van belang zijn om door te verwijzen naar specialisten.


Terug bladeren Verder bladeren
[Terug] [Lees verder]