Aanmelden

Gevaarlijke stoffen en de arbeidshygiënische strategie

De arbeidshygienische strategie is de strategie die er van uitgaat dat je een arbeidsrisico eerst bij de bron aanpakt, dan nadenkt over het verlagen van de overdracht van het gevaar en daarna pas werknemers gaat beschermen met persoonlijke beschermingsmiddelen (of PBM’s).

Eerste optie is de bronaanpak, minder gevaarlijke stoffen inkopen. Als toch met gevaarlijke stoffen moet worden gewerkt, dan kun je personeel beschermen met collectieve of individuele maatregelen maatregelen. Als laatste optie geldt de inzet van persoonlijke beschermingsmiddelen. De Themabrochure Gevaarlijke Stoffen gaat nader op deze aanpak in.


Inkoop van (minder) gevaarlijke stoffen en technieken

De laatste jaren zijn producenten druk aan het zoeken naar minder schadelijke grafische hulpstoffen. De veranderingen bij wasmiddelen in de offset en zeefdruk zijn daar een goed voorbeeld van. Toch worden er nog steeds veel oplosmiddelen gebruikt in het drukproces zelf, zoals oplosmiddelhoudende inkten in de zeefdruk, de illustratiediepdruk en de verpakkingsdruk of isopropylalcohol (IPA) in de offset.

Oplosmiddelen in de offset

Binnen offsetdrukkerijen worden de meeste oplosmiddelen gebruikt in de drukkerij zelf. In het kader van het Arboconvenant Grafimedia zijn diverse instrumenten voor oplosmiddelenreductie ontwikkeld waaronder het digitaal instrument ‘Oplosmiddelenreductie in de offset’. Dit instrument bevat gerichte informatie en geeft advies over de mogelijkheden van oplosmiddelenreductie binnen de offset.  

Oplosmiddelen in de zeefdruk

Binnen zeefdrukkerijen is oplosmiddelenreductie te bereiken door over te schakelen op UV-inkten, watergedragen inkten en door trager verdampende reinigingsmiddelen te gebruiken. In het kader van het Arboconvenant Grafimedia is het digitaal instrument ‘Oplosmiddelenreductie in de zeefdruk’ ontwikkeld. Dit instrument bevat gerichte informatie en geeft advies over de mogelijkheden van oplosmiddelenreductie binnen de zeefdruk.

Oplosmiddelen in de flexografie en verpakkingsdiepdruk

Binnen de flexografie en verpakkingsdiepdruk levert het schoonmaken met oplosmiddelen een te hoge blootstelling aan oplosmiddeldampen. De ‘Handleiding oplosmiddelen in verpakkingsdiepdruk’ biedt ondersteuning en informatie. In het kader van het Arboconvenant Grafimedia is de ‘Checklist oplosmiddelen in verpakkingsdiepdruk’ ontwikkeld.

Gevaarlijke Stoffenregister

Het is van belang om van alle hulpstoffen productinformatie op te vragen bij de leverancier. Hij is verplicht Veiligheidsinformatiebladen te verstrekken. De Arbeidsinspectie controleert of het bedrijf over deze informatiebladen beschikt. Vraag ook regelmatig aan de leverancier of er al een nieuwere versie van de VIB beschikbaar is.

Zeker als het bedrijf veel verschillende grond- en hulpstoffen gebruikt, is het verstandig om een Gevaarlijke Stoffenregister aan te leggen. Zo’n register bevat onder meer gegevens over het merk en de productnaam, het gebruiksdoel, de leverancier, aanwezigheid en datum van het VIB en de eventuele gevaarsaspecten.  

In de RI&E Grafimedia is een Gevaarlijke Stoffenregister opgenomen, dat op basis van de bedrijfsprocessen automatisch een stoffenregister in concept samenstelt. Het is daarbij zaak deze stoffenlijst aandachtig door te nemen en daar waar nodig te wijzigen en aan te vullen.

Om de informatieverstrekking naar de werknemers verder te verbeteren kan per werkplek een werkinstructie worden opgesteld waarop de veiligheidsregels van de desbetreffende stof staan weergegeven. De RI&E Grafimedia kan dergelijke veiligheidskaarten produceren.


Gebruik van gevaarlijke stoffen

Als toch gevaarlijke stoffen nodig zijn, moet bekeken worden welke (technische) maatregelen te nemen zijn om het gevaar zo veel mogelijk te beperken. Daarbij wordt gewerkt in drie stappen:

  • collectieve maatregelen
  • individuele maatregelen
  • persoonlijke beschermingsmiddelen.

Collectieve maatregelen

Als eerste wordt gezocht naar maatregelen die de overdracht van gevaarlijke stoffen vanuit het proces naar de werknemers toe kunnen elimineren. Gedacht kan worden aan bronafzuiging, het ‘inkapselen’ van de machine of ruimteventilatie maar ook aan de automatische persreiniging. Voor meer informatie over maatregelen in de offset en zeefdruk, zie de digitale instrumenten ‘Oplosmiddelenreductie in de offset’ en ‘Oplosmiddelenreductie in de zeefdruk’.

Individuele maatregelen

Als collectieve maatregelen toch niet het gewenste effect hebben, wordt gekeken naar individueel gerichte maatregelen, bijvoorbeeld om de blootstellingsduur van een individuele medewerker te beperken. 

Persoonlijke beschermingsmiddelen

Als collectieve of individuele maatregelen geen of onvoldoende uitkomst hebben geboden, dan komt de inzet van persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM's) in beeld. De Veiligheidsinformatiebladen geven aan welke PBM’s voor een bepaalde stof van toepassing zijn. Voorbeelden van PBM’s zijn chemiebestendige handschoenen, spatbrillen en voorschorten, halfgelaatsmaskers en oog- en nooddouches.


Terug bladeren Verder bladeren
[Terug] [Lees verder]