Aanmelden

De KERN over machineveiligheid

Een machine is pas veilig als het risico van een incident, ongeval of ziekte tot een acceptabel niveau is teruggebracht. Onveilige machines moeten veilig worden gemaakt. Als dat niet kan, dan zal er op termijn een alternatief moeten komen. Tot die tijd moet de machine zo veilig mogelijk gemaakt worden.

In principe kan met een gevaarlijke machine nog steeds veilig worden gewerkt. Namelijk als je maar heel goed weet waar je mee bezig bent en voorzichtig bent. Toch blijft het werken met gevaarlijke machines altijd extra risicovol. Om het aantal ongevallen (en de kosten daarvan) te verlagen, zijn er binnen de Europese Unie afspraken gemaakt over machineveiligheid, zie verder Bijlage 1 bij het Themadocument Machineveiligheid.

De voornaamste spelregels zijn:

  • We mogen er van uitgaan dat nieuwe CE-gemarkeerde machines productveilig zijn,
  • Bestaande machines mogen geen gevaar opleveren voor werknemers,
  • Bij onveilige machines is vaak achterstallig onderhoud vereist waarbij wordt verwacht dat maatregelen worden getroffen die redelijkerwijs haalbaar zijn.

Om na te gaan of je voldoet aan de wettelijke verplichtingen bij het gebruik van machines, kan gebruik worden gemaakt van de RI&E Grafimedia.


De veiligheid van een machine is snel te beoordelen aan de hand van de volgende vragen:

  • Kan tijdens de productie of onderhoudswerkzaamheden een hand, voet of ander lichaamsdeel in de machine bekneld raken?
  • Kan tijdens de productie of onderhoudswerkzaamheden haar of een kledingstuk door een machineonderdeel meegetrokken worden?
  • Kunnen er spontaan onderdelen of gereedschappen uit de machine springen zoals een gebroken naald, boortje, rollen of boutjes?
  • Zijn er gebreken te zien of te horen? Denk aan ontbrekende kappen, blootliggende kabels, ongewoon geluid, lekkage.

Als je één of meer vragen met 'ja' beantwoordt, is de machine in ieder geval onveilig en zijn maatregelen nodig om de machine veilig te maken.

Oude machines zijn soms moeilijk te beveiligen. Toch pleit dat niet vrij om geen maatregelen te nemen. Allereerst moet de machine zo veilig mogelijk gemaakt worden. Vervolgens zul je een veilige manier van werken moeten afspreken voor alle overige risico’s. Op termijn moet de machine worden vervangen. In dergelijke gevallen is preventieve voorlichting en instructie van het personeel van groot belang. Machines kunnen uitstekend beveiligd zijn, maar als mensen beschermkappen en elektrische contacten er ‘voor het gemak even afhalen’ is de machine gewoon weer onveilig.

Voorbeeld

Een voorbeeld is de degelautomaat. Dat is altijd een gevaarlijke machine geweest, omdat er geen enkel veiligheidsscherm op zit. Als die erop zou(den) zitten, zou je waarschijnlijk niet met de machine kunnen werken. De bewegingen van de handafwijzer en de druk-/stansvorm maken het aanbrengen van veiligheidskappen bijna onmogelijk. Daarom hebben de sociale partners speciale afspraken gemaakt met de arbeidsinspectie. Die afspraken zijn verwerkt tot veiligheidsinstructies die in een bijlage van het Themadocument Machineveiligheid zijn opgenomen en ook zijn terug te vinden in de RI&E Grafimedia.



Verder bladeren

[Lees verder]