Aanmelden

IPA-reductie in de Offset (module 1)

Het gebruik van Isopropylalcohol (IPA) als oplosmiddel voor de offsetdruk is de laatste jaren sterk toegenomen. IPA heeft echter ook nadelen, zoals kans op gezondheidsschade (OPS) of risico’s voor het milieu. Daarom nam de roep naar alternatieve technologieën toe.


Wat is IPA en om hoeveel gaat het eigenlijk?

Isopropylalcohol of IPA is binnen de offsetdruktechniek een bekende term. IPA is echter wel één van de schadelijkste stoffen. IPA- reductie is niet meer weg te denken binnen de offset. Het verbruik is echter wel gedaald van 2.300 ton in 1996 naar 1.000 ton per jaar in 2009. Maar het is nog steeds niet eenvoudig voor drukkerijen om zo maar even IPA-reductie door te voeren.

Om de reductie in de bedrijfstak in goede banen te leiden heeft de Koninklijke KVGO in samenwerking met VROM de afgelopen jaren een actief voorlichtingsbeleid gevoerd. Dat leidde al vanaf 2000 tot een kentering in het IPA-verbruik. Toch zijn er nog steeds drukkerijen die met een te hoog IPA-percentage in hun vochtwater drukken.


IPA als vochtwater toevoegingsmiddel

Door IPA te gebruiken veranderen – in positieve zin - de eigenschappen van het vochtwater, vooral een verlaging van de oppervlaktespanning en een verhoging van de viscositeit. Dat leidt tot een betere vochtvoering doordat met een veel dunnere en stabielere vochtfilm op de rollen gedraaid kan worden. Zie voor een verdere uitleg, ook over de vermindering van het IPA-gebruik, de Themabrochure Oplosmiddelenreductie in de Offset.


Het IPA- reductieplan

Het gebruik van IPA moet in de aankomende jaren nog verder worden teruggebracht. Uitgangspunt daarbij is dat het drukproces niet negatief wordt beïnvloed. Daarom wordt geadviseerd de concentratie IPA in het vochtwater gefaseerd te verlagen. Hiervoor is een 3-stappenplan ontwikkeld dat uitgebreider aan de orde komt in de Themabrochure Oplosmiddelenreductie in de Offset. Het uiteindelijke doel is totale vervanging van IPA.

Stap 1 Randvoorwaarden invullen voor een succesvolle IPA-reductie

Voordat je daadwerkelijk met IPA-reductie kunt beginnen, moet je er voor zorgen dat alle neuzen dezelfde kant op staan. Dit omdat het reduceren van IPA in de offset effect heeft op veel procesvariabelen. Hierbij draait het om de zogenaamde organisatorische randvoorwaarden van IPA-reductie. Onderwerpen die aan de orde komen, zijn:

  • werken aan interne communicatie en draagvlak;
  • werken aan externe communicatie en draagvlak;
  • meten en registreren van de vochtwaterparameters;
  • controle op gezondheidsschadelijke(re) vochtwateradditieven;
  • aanleggen van een IPA-boekhouding;
  • ‘technisch’ vooronderzoek.

Al deze onderwerpen komen uitgebreid aan de orde in de Themabrochure Oplosmiddelenreductie in de Offset.


Stap 2 Optimalisatie apparatuur, good housekeeping, optimalisatie van de IPA-toevoeging

Bij maatregelen op het gebied van good housekeeping gaat het niet om (grote) investeringen in apparatuur maar wel een nauwkeurige werkwijze en goed preventief onderhoud van de drukpers en de vochtwatermixer. De relatief eenvoudige maatregelen kunnen op korte termijn in elke drukkerij genomen worden. Voorbeelden zijn het gesloten houden van het vochtwatersysteem, later opstarten van de IPA-dosering of optimalisatie van de vochtwaterleidingen en van de koeling van het vochtwater. Zie voor een uitgebreide toelichting de Themabrochure Oplosmiddelenreductie in de Offset.


Stap 3 Toepassing IPA-reducerende vochtwateradditieven en technische aanpassing van de pers.

De derde stap in verdere reductie van IPA in het vochtwater bestaat uit het toepassen van IPA reducerende vochtwateradditieven en (duurdere) aanpassing van de drukpers zelf. Met deze maatregelen is het meestal mogelijk om het percentage IPA binnen een jaar verder te reduceren.

Standaardisatie van het vochtwater

Indien de samenstelling van het leidingwater te veel varieert, is standaardisatie van het vochtwater belangrijk voor een succesvolle IPA-reductie. Drukkerijen kunnen daartoe gedemineraliseerd water inkopen of waterzuiveringsapparatuur aanschaffen.

IPA-reducerende vochtwateradditieven

IPA-reducerende vochtwateradditieven bevatten naast de normale bestanddelen van een additief ook stoffen die hetzelfde effect op het vochtwater hebben als IPA.

Zie verder de Themabrochure Oplosmiddelenreductie in de Offset voor informatie over onderwerpen als speciale rubberen vochtrollen, aangepaste bakrollen, infrarood meet- en doseerapparatuur, koeling van inktwerken, alcoholloze vochtwerken en totale vervanging van IPA door alternatieve druk- of printtechnieken.


Terug bladeren Verder bladeren
[Terug] [Lees verder]