Aanmelden

Ventilatie in de Offset (module 3)

Om de gevaren van snel-verdampende oplosmiddelen aan banden te leggen, moeten eerst bronmaatregelen worden genomen. Toch zullen in veel gevallen meer maatregelen nodig zijn om de kans op blootstelling aan oplosmiddelen uit te bannen. Dan hebben we het over collectieve maatregelen ofwel maatregelen die alle werknemers in de productieruimte aangaan.

De concentratie van de verdampende stoffen mag niet boven een bepaalde grens uit komen. De Arbowet eist van de ondernemer dat hij ervoor zorg draagt dat de werknemer voldoende beschermd wordt tegen blootstelling aan schadelijke stoffen, zowel via de huid als door inademing. In productieruimtes waar met oplosmiddelen wordt gewerkt, is dat nooit volledig te vermijden. Daarom heeft de wetgever grenswaarden bepaald waarvan is aangetoond dat, wanneer ze niet overschreden worden, de gezondheid van de mens geen schade oploopt. Zie ook de Themabrochure Gevaarlijke Stoffen.

De Arbeidsinspectie is van mening dat de grenswaarden onder normale omstandigheden binnen een bedrijf niet bereikt mogen worden. Daarom stelt zij als eis dat niet meer dan twintig procent van deze grenswaarde continu in de lucht aanwezig mag zijn! In de praktijk betekent dit dus dat er vaak wel een bepaalde vorm van ventilatie nodig is. De vraag is alleen: wanneer moet je nu ventileren en wáár moet die ventilatie dan gesitueerd worden?

Om een goede inschatting te kunnen maken van de mate van blootstelling moeten we eerst alle typen blootstellingen aan oplosmiddelen op een rijtje krijgen:

  • chronische blootstelling aan IPA: de drukkers staan in de productiehal bloot aan een continue concentratie van IPA-dampen;
  • piekblootstelling aan dagelijkse wasmiddelen: na elke drukorder, in combinatie met een kleurwisseling op de druktoren, zal er grondig gewassen moeten worden;
  • piekblootstelling tijdens het nawassen van de drukpers;
  • piekblootstelling tijdens het nawassen van het vochtwerk.

De ervaring leert dat het met name de IPA is, die bijdraagt aan een te hoge blootstelling aan oplosmiddelendampen. De kans dat je (geforceerd) moet ventileren is dan ook groot. Zie verder de Themabrochure Oplosmiddelen in de Offset voor een nadere uitleg.



Over ‘ventilatie’ in de drukkerij

De Arbowet en het Bouwbesluit geven bepalingen voor de luchtverversing. Hoe je ook wilt rekenen: alle ruimtes in een gebouw moeten van voldoende verse lucht worden voorzien. Afhankelijk van het type werkzaamheden (dus aanwezigheid van gevaarlijke dampen) zal er meer of minder geventileerd moeten worden.

Om het voorkomen van blootstelling van medewerkers aan oplosmiddelen optimaal te regelen, moeten we de arbeidshygiënische strategie er weer bijhalen. Voor het onderwerp ‘ventilatie’ is deze als volgt:

  • directe verwijdering van verontreinigingen of warmte door plaatselijke – gerichte - ventilatie;
  • verdunning door ruimteventilatie, tegenwoordig vooral door mechanische ventilatie.

Hoe nu verder?

De hamvraag is nu hoe het er in jullie productieruimte voorstaat. Elke ondernemer zal moeten beoordelen in hoeverre er blootstellingsgevaar bestaat aan te hoge concentraties oplosmiddelen in de drukkerijhal. De hier gegeven informatie kan, in combinatie met het Stappenplan, tot een goede beoordeling leiden. Afhankelijk van het resultaat zal de werkgever wel of niet in actie moeten komen.


De ventilatie in de eigen bedrijfshal

Om vast te stellen of de ventilatie-situatie goed of té slecht is, is het van belang een rekenkundige beoordeling uit te voeren. Te veel luchtverversing is niet handig, vanuit kosten- en milieuoverwegingen. Te weinig is niet goed vanuit de arbeidsomstandigheden. We moeten op zoek naar de gulden middenweg. De Themabrochure Oplosmiddelenreductie in de Offset gaat uitgebreid in op de systematiek voor de beoordeling van de blootstelling en de behoefte aan ventilatie. Ook komen daarbij de randvoorwaarden voor ventilatie aan de orde.

Een effectief hulpmiddel voor het berekenen van het bedrijfseigen ventilatievoud is het digitale instrument Oplosmiddelenreductie in de Offset. Dit instrument is gratis te downloaden via www.arbografimedia.nl

Hoe nu verder?

Het is nu van belang om met de informatie uit dit boek in het eigen bedrijf te kijken waar nog mogelijke knelpunten zitten. De RI&E Grafimedia en het digitale instrument Oplosmiddelenreductie in de Offset kunnen daarbij een praktisch hulpmiddel zijn. Deze zijn te vinden op: www.arbografimedia.nl, onder het kopje: hulpmiddelen. We adviseren om daarbij de medewerkers, de OR of de PVT actief te betrekken. De Arbowet bepaalt namelijk dat de medewerkers betrokken moeten worden/zijn bij de uitvoering van het arbobeleid. 


Terug bladeren
[Terug]